H ωχρά κηλίδα είναι υπεύθυνη για την κεντρική όραση και επιτρέπει να βλέπουμε με μεγάλη ευκρίνεια λεπτομέρειες και χρώματα. Η ηλικιακή εκφύλιση ωχράς κηλίδας (Η.Ε.Ω) είναι μια χρόνια εκφυλιστική νόσος που αφορά την κεντρική περιοχή του αμφιβληστροειδή, ο οποίος είναι ένας φωτοευαίσθητος ιστός που καλύπτει το εσωτερικό οπίσθιο τμήμα του βολβού. Εάν η εκφύλιση προχωρήσει σημαντικά μπορεί να προκαλέσει σοβαρή απώλεια όρασης.
Η εμφάνισης της εκφύλισης ωχράς κηλίδας αυξάνεται με την ηλικία και τα συμπτώματα που εκδηλώνονται είναι ανάλογα με τον τύπο της εκφύλισης:
Η ηλικιακή εκφύλιση ωχράς ξηρού τύπου:
Πρόκειται για ατροφική εκφύλιση που εξελίσσεται αργά και αντιστοιχεί στο 90% των περιπτώσεων των ασθενών με ΗΕΩ. Προκαλείται λόγω λέπτυνσης και ατροφίας του αμφιβληστροειδή. Η απώλεια της όρασης είναι σταδιακή και περιορισμένη, καθώς ό ένας υγιής οφθαλμός αντισταθμίζει την οπτική ανεπάρκεια του άλλου.
Καθώς η νόσος εξελίσσεται μπορεί να οδηγήσει σε κενές ή τυφλές κηλίδες στο πεδίο της κεντρικής όρασης. Η τελική μορφή (γεωγραφική ατροφία), χαρακτηρίζεται από απώλεια της κεντρικής όρασης και ο ασθενής βλέπει μόνο από πλάγια (περιφερική όραση). Σε όλους υπάρχει πιθανότητα η ηλικιακή εκφύλιση ξηρού τύπου να εξελιχθεί σε ηλικιακή εκφύλιση υγρού τύπου.
Ηλικιακή εκφύλιση ωχράς υγρού τύπου:
Η υγρού τύπου ΗΕΩ (παραγωγική, εξιδρωματική), είναι πολύ σοβαρή οφθαλμολογική πάθηση καθώς μπορεί να οδηγήσει ακόμη και στην απώλεια της κεντρικής όρασης μέσα σε λίγες ημέρες. Είναι αποτέλεσμα της ανάπτυξης παθολογικών αγγείων κάτω από τον αμφιβληστροειδή. Αυτά τα αγγεία μπορεί να διαρρέουν υγρό ή σπανίως και αίμα στον αμφιβληστροειδή ο οποίος διαχωρίζεται και ανασηκώνει τις άλλες στοιβάδες του. Η διαδικασία αυτή διαταράσσει τους φωτοϋποδοχείς καθιστώντας αδύνατη την αποστολή οπτικών σημάτων στον εγκέφαλο. Στην όραση του ασθενούς εκδηλώνεται παραμόρφωση των ειδώλων (Μεταμορφοψία), μεγάλη θολότητα, εμφάνιση ενός μόνιμα σκοτεινού σημείου στο κέντρο της όρασης.
Η υγρού τύπου ΗΕΩ εάν δεν αντιμετωπιστεί άμεσα, μπορεί να οδηγήσει σε ανάπτυξη ουλώδους ιστού, ο οποίος προκαλεί οριστική απώλεια της κεντρικής όρασης. Ωστόσο, ακόμη και στην περίπτωση αυτή παραμένει η περιφερική όραση.
Αιτίες πρόκλησης της ΗΕΩ
Εκτός από την πάροδο της ηλικίας υπάρχουν παράγοντες που μπορούν να προληφθούν. Τέτοιοι είναι το κάπνισμα, η υπερβολική έκθεση στον ήλιο, η υψηλή αρτηριακή πίεση, η παχυσαρκία και η διατροφή χωρίς αντιοξειδωτικές βιταμίνες και ιχνοστοιχεία.
Άλλοι παράγοντες είναι το φύλο: Οι γυναίκες είναι πιο ευπαθείς. Επίσης, γονιδιακά, τα άτομα καυκασιανής φυλής, ενώ ισχύει και η κληρονομικότητα.
Διάγνωση
Άτομα με τα παραπάνω συμπτώματα επισκέπτονται τον Οφθαλμίατρο διότι η Ηλικιακή Εκφύλιση της Ωχράς είναι χρόνια νόσος που απαιτεί συστηματική παρακολούθηση και αντιμετώπιση.
Στην Ηλικιακή Εκφύλιση Ωχράς ξηρού τύπου, η τακτική παρακολούθηση και οι συμβουλές του οφθαλμιάτρου σας θα βοηθήσουν στην επιβράδυνση εξέλιξης της νόσου.
Στην Ηλικιακή Εκφύλιση Ωχράς υγρού τύπου, απαιτείται συστηματική συνεργασία με τον Οφθαλμίατρο για την εφαρμογή συγκεκριμένων θεραπευτικών επιλογών.
Το πρώτο βήμα όμως, είναι η διάγνωση η οποία περιλαμβάνει:
Οφθαλμολογική εξέταση με μυδρίαση (διεύρυνση) της κόρης του οφθαλμού με σταγόνες ώστε να ελεγχθεί ο βυθός του ματιού, δηλ η ωχρά κηλίδα, τα αγγεία του αμφιβληστροειδούς και το οπτικό νεύρο για τον εντοπισμό σημείων βλάβης ή άλλων προβλημάτων.
- Οπτική Τομογραφία OCT για την ακριβή εκτίμηση της κατάστασης της ωχράς κηλίδας καθώς παρέχει πολύ υψηλής ανάλυσης εικόνες.
- Φωτογραφία βυθού με ειδική κάμερα, η οποία φωτογραφίζει την εσωτερική επιφάνεια του αμφιβληστροειδους.
- Φλουοροαγγειογραφία η οποία με χρήση ειδικής χρωστικής που ενίεται στο αίμα παρέχει πληροφορίες για την αγγειακή κατάσταση του αμφιβληστροειδούς και του υποκείμενου χοριοειδούς χιτώνα.
- Αngio OCT που στη μεγαλύτερη πλειοψηφία έχει αντικαταστήσει τη φλουραγγειογραφία καθώς παρέχει αναίμακτα και χωρίς χρήση χρωστικής πολύ υψηλής ευκρίνειας πληροφορίες για το αγγειακό δίκτυο του οπισθίου πόλου του οθφαλμού.
Θεραπεία της ΗΕΩ υγρού τύπου
Οι θεραπείες για την αντιμετώπιση της Ηλικιακής Εκφύλισης Ωχράς υγρού τύπου περιλαμβάνουν:
- Ενδοϋαλοειδικές ενέσεις (Aντι-VEGF) για την αναστολή της ανάπτυξης των παθολογικών αιμοφόρων αγγείων και τον περιορισμό της αιμορραγίας και της διαρροής υγρού στον αμφιβληστροειδή. Έχουν υψηλό ποσοστό αποτελεσματικότητας στη βελτίωση της όρασης και κυρίως στην παρεμπόδιση επιδείνωσης της πάθησης.
