Το γλαύκωμα (glaucoma) είναι συχνή, ύπουλη, σοβαρή, χρόνια εξελικτική πάθηση του οπτικού νεύρου και των οπτικών ινών του ματιού που μπορεί να οδηγήσει σε τύφλωση εφόσον δε διαγνωστεί και αντιμετωπισθεί έγκαιρα. Χαρακτηρίζεται από προοδευτική βλάβη του οπτικού νεύρου. Και έχει σημασία η έγκαιρη προσφυγή στον Οφθαλμίατρο, διότι η χαμένη όραση από το γλαύκωμα δεν ανακτάται ποτέ, ενώ με την κατάλληλη θεραπεία τις περισσότερες φορές προλαμβάνουν οι μεγαλύτερες βλάβες στην όραση.
Το γλαύκωμα οφείλεται στη διαταραχή της ισορροπίας ανάμεσα στην παραγωγή και την αποχέτευση του υδατοειδούς υγρού που κυκλοφορεί μέσα στο μάτι, με αποτέλεσμα την αύξηση της ενδοφθάλμιας πίεσης. Εάν η ενδοφθάλμια πίεση παραμείνει πολύ υψηλή, για μεγάλο χρονικό διάστημα, περισσότερα νευρικά κύτταρα καταστρέφονται και το οπτικό πεδίο περιορίζεται σε βαθμό που μπορεί να οδηγήσει σε καταστροφή του οπτικού νεύρου και πλήρη τύφλωση.
Πολλοί ασθενείς που έχουν γλαύκωμα δεν το αντιλαμβάνονται εγκαίρως καθώς τα συμπτώματα εξελίσσονται αργά και σε βάθος χρόνων. Έλεγχο στον Οφθαλμίατρο πρέπει να πραγματοποιούν όλες οι ομάδες υψηλού κινδύνου (οικογενειακό ιστορικό, υψηλή ενδοφθάλμια πίεση, διαβήτης, υπέρταση, μυωπία, μακροχρόνια τοπική χρήση κολλύριων κορτιζόνης, αγγειακές παθήσεις, οφθαλμικές φλεγμονές) και όλα τα άτομα άνω των 60 ετών.
Ο Οφθαλμίατρος Δρ. Δημήτρης Τσακπίνης, με πολύ μεγάλη εμπειρία στο γλαύκωμα διενεργεί πλήρη μελέτη γλαυκώματος με πλήθος εξειδικευμένων εξετάσεων, στο Ιατρείο. Ο συνδυασμός αυτών των εξετάσεων παρέχει πλήρεις πληροφορίες για έγκαιρη διάγνωση, εκτίμηση της έκτασης της βλάβης, σωστή επιλογή της θεραπείας, παρακολούθηση της εξέλιξης της νόσου, προστασία της όρασης και αποφυγή της τυφλότητας.
Τύποι γλαυκώματος
Υπάρχουν διάφοροι τύπου γλαυκώματος. Οι κυριότεροι είναι:
Γλαύκωμα ανοιχτής γωνίας ή χρόνιο απλό γλαύκωμα
Αφορά στο 90% των ασθενών με γλαύκωμα. Ονομάζεται έτσι όταν η γωνία μεταξύ του περιφερικού κερατοειδούς και της ίριδας είναι ανοιχτή. Είναι η πιο συχνή και ύπουλη μορφή γλαυκώματος. Ενώ ο οφθαλμός δείχνει φυσιολογικός και ο ασθενής δεν αντιλαμβάνεται την παρουσία της νόσου, το χρόνιο απλό γλαύκωμα κλέβει σιωπηλά την όραση. Πώς γίνεται αυτό;
Παρά το γεγονός ότι η γωνία είναι ανοικτή, χάνει βαθμιαία τη λειτουργικότητά της. Δημιουργείται από την απόφραξη των καναλιών αποστράγγισης του οφθαλμού με αποτέλεσμα το συσσωρευμένο υγρό του οφθαλμού να οδηγεί σε αύξηση της ενδοφθάλμιας πίεσης, με αποτέλεσμα την καταστροφή του οπτικού νεύρου.
Γλαύκωμα κλειστής γωνίας
Ονομάζεται έτσι, όταν η γωνία μεταξύ του περιφερικού κερατοειδούς και της ίριδας είναι κλειστή, με αποτέλεσμα να μειώνεται η λειτουργικότητά της και να αυξάνεται πολύ η ενδοφθάλμια πίεση. Κάτω από ορισμένες συνθήκες μπορεί η ίριδα να μετακινηθεί περισσότερο και να οδηγήσει σε πλήρη απόφραξη της γωνίας με αποτέλεσμα την απότομη αύξηση της ενδοφθάλμιας πίεσης (οξύ γλαύκωμα).
Τα συμπτώματα τότε είναι ιδιαίτερα έντονα με έντονο πόνο στον οφθαλμό, και πάρα πολύ θολή όραση, κοκκίνισμα των οφθαλμών, έντονος πονοκέφαλος, ουράνιο τόξο γύρω από τα φώτα το βράδυ, λάμψεις, ναυτία ή και έμετος.
Το οξύ γλαύκωμα απαιτεί άμεση ιατρική αντιμετώπιση γιατί ξαφνική αύξηση της ενδοφθάλμιας πίεσης μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές άμεσες βλάβες της όρασης.
Το γλαύκωμα κλειστής γωνίας είναι σπάνιο και εμφανίζεται συνήθως σε άτομα με υπερμετρωπία και σε ηλικιωμένους. Το οξύ γλαύκωμα κλειστής γωνίας χρειάζεται άμεση θεραπεία και αντιμετώπιση π.χ. με σταγόνες για την μείωση της ενδοφθάλμιας πίεσης. Εάν η πίεση παραμένει σε αρκετά υψηλά επίπεδα απαιτείται θεραπεία με Laser
Γλαύκωμα φυσιολογικής πίεσης
Παρουσιάζεται σε άτομα που διαθέτουν οπτικό νεύρο με πολύ μεγάλη ευαισθησία, ικανό να επηρεάζεται και από τιμές ενδοφθάλμιας πίεσης που για τους περισσότερους θεωρούνται απόλυτα φυσιολογικές.
Δευτεροπαθές γλαύκωμα
Μπορεί να συμβεί ως αποτέλεσμα τραυματισμού στο μάτι, φλεγμονής ή όγκου και σε προχωρημένες περιπτώσεις καταρράκτη ή διαβήτη. Το γλαύκωμα αυτού του τύπου μπορεί να είναι ήπιο ή σοβαρό. Οι μέθοδοι θεραπείας εξαρτώνται από το εάν είναι οξύ ή χρόνιο ώστε να αντιμετωπιστεί το πρωτογενές αίτιο που οδήγησε σε αυτόν τον τύπο γλαυκώματος.
Χαμηλής πίεσης γλαύκωμα
Είναι πολύ σπάνιος τύπος γλαυκώματος. Το οπτικό νεύρο του ματιού καταστρέφεται ακόμα και αν η ενδοφθάλμιος πίεση είναι χαμηλή.
Συγγενές γλαύκωμα
Εμφανίζεται πριν από τα 4 πρώτα χρόνια της ζωής ενός παιδιού. Είναι σπάνια αλλά σοβαρή πάθηση. Το παιδί με συγγενές γλαύκωμα είναι αρκετά ανήσυχο, έχει πολλά δάκρυα, τρίβει τα μάτια του συχνά και παρουσιάζει αυξημένη φωτοευαισθησία
Θεραπείες για το γλαύκωμα
Για την ελάττωση της ενδοφθάλμιας πίεσης, αρχικά χορηγείται κολλύριο με οφθαλμικές σταγόνες. Ορισμένα από αυτά μειώνουν την παραγωγή του υδατοειδούς υγρού του οφθαλμού ενώ άλλα βελτιώνουν τη ροή προς τα έξω με αποτέλεσμα την μείωση της ενδοφθάλμιας πίεσης. Τα φάρμακα αυτά πρέπει να λαμβάνονται σε συνεχή βάση παρ΄ ότι μπορεί να προκαλέσουν ανεπιθύμητα συμπτώματα όπως κεφαλαλγίες, θολή όραση, αίσθημα τσιμπίματος ή να επηρεάσουν τον καρδιακό ρυθμό ή την αναπνοή για τα οποία πρέπει να ενημερώσετε τον ιατρό ώστε να αλλάξει τη φαρμακευτική αγωγή. Δεν πρέπει όμως σε καμία περίπτωση να σταματήσετε μόνοι σας να λαμβάνεται τη θεραπεία αυτή, διότι η ενδοφθάλμια πίεση θα επανέλθει.
Εάν η ενδοφθάλμια πίεση δεν μειωθεί, τότε – αναλόγως της περίπτωσης – εφαρμόζουμε:
SLT Laser Τραμπεκουλοπλαστική (Selective Laser Trabeculoplasty) για την ανάπλαση και τη διάνοιξη του ηθμού με μη θερμικό laser. Με το SLT δεν διαταράσσονται οι ιστοί και υπάρχει δυνατότητα επανάληψης σε περίπτωση υποτροπής.
laser Ιριδοτομή ώστε με πολύ μικρές οπές να επιτευχθεί η άμεση επικοινωνία του προσθίου με τον οπίσθιο θάλαμο. Εφαρμόζεται σε γλαυκώματα στενής ή κλειστής γωνίας και αποτρέπει την αιφνίδια αύξηση της ενδοφθάλμιας πίεση που μπορεί να συμβεί σε ένα οξύ επεισόδιο γλαυκώματος.
Κυκλοφωτοπηξία με ειδικό laser (Diode laser), εξωτερικά στον οφθαλμό, στη περιοχή του ακτινωτού σώματος πίσω από την ίριδα, με σκοπό την μείωση της παραγωγής του υδατοειδούς υγρού.
Χειρουργική επέμβαση με τραμπεκουλεκτομή σε περίπτωση που δεν επιτύχει το laser, για τη δημιουργία ενός τεχνητού καναλιού αποχέτευσης του υδατοειδούς υγρού, από τον πρόσθιο θάλαμο προς την εξωτερική επιφάνεια του σκληρού χιτώνα. Για αρκετό διάστημα μετά την επέμβαση θα πρέπει να χρησιμοποιούνται κολλύρια προκειμένου να αντιμετωπιστεί ο κίνδυνος μόλυνσης και oιδήματος. Η επέμβαση είναι αποτελεσματική. Εάν το άνοιγμα στο εξωτερικό άκρο της ίριδας ξανακλείσει, τότε μπορεί να χρειαστεί και δεύτερη επέμβαση.
